Berekeningen onthullen de complexiteit van een zombillion en financiële risicos

De term ‘zombillion’ is de laatste tijd steeds vaker te horen in economische kringen, met name in discussies over de financiële gezondheid van bedrijven en de potentiële risico's verbonden aan vastgoedbeleggingen. Het verwijst naar bedrijven die, ondanks aanhoudende verliezen en een gebrek aan levensvatbaarheid, kunstmatig in leven worden gehouden door goedkope leningen en voortdurende investeringen. Deze entiteiten, die vaak een enorme schuldlast dragen, vormen een serieuze bedreiging voor de stabiliteit van de financiële markten en vereisen een zorgvuldige analyse van hun onderliggende werkelijkheid.

De opkomst van ‘zombillion’ bedrijven is een symptoom van een bredere malaise in de economie, gekenmerkt door lage rentevoeten, overvloedige liquiditeit en een gebrek aan discipline bij het toekennen van krediet. Deze factoren hebben een klimaat gecreëerd waarin bedrijven met zwakke fundamenten kunnen overleven en zelfs floreren, ten koste van gezondere en meer productieve ondernemingen. Het identificeren en aanpakken van deze ‘zombillion’ bedrijven is cruciaal om een gezonde economische groei te bevorderen en de risico's van een financiële crisis te minimaliseren.

De Oorsprong en Evolutie van het Concept

Het idee achter ‘zombillion’ bedrijven is niet nieuw. Al in de jaren '90 introduceerde de Japanse econoom Toshiro Nemoto de term "zombie companies" om bedrijven te beschrijven die door banken werden gered die eigenlijk failliet zouden moeten zijn. Deze bedrijven waren in staat om te blijven opereren dankzij kwijtschelding van schulden en lage rentevoeten, waardoor een verstikkende omgeving ontstond voor gezonde bedrijven die probeerden te concurreren. De term ‘zombillion’ is een moderne uitbreiding van dit concept, waarmee de omvang en de potentieel destabiliserende impact van deze bedrijven worden benadrukt. Het gaat daarbij niet enkel om bedrijven die tijdelijke problemen ondervinden, maar om structureel zwakke entiteiten die geen duurzame toekomst hebben.

De Rol van Lage Rentevoeten

Lage rentevoeten spelen een cruciale rol in het in stand houden van ‘zombillion’ bedrijven. Wanneer de kosten van lenen laag zijn, wordt het voor deze bedrijven gemakkelijker om hun schulden te herfinancieren en te voorkomen dat ze failliet gaan. Dit creëert een perverse incentive, omdat bedrijven met zwakke fundamenten worden aangemoedigd om te blijven opereren in plaats van te worden opgeruimd en plaats te maken voor nieuwe, innovatieve ondernemingen. Dit belemmert niet alleen economische groei, maar kan ook leiden tot een verkeerde allocatie van kapitaal, waarbij middelen worden vastgehouden in niet-productieve bedrijven in plaats van te worden geïnvesteerd in veelbelovende projecten.

Jaar	Aantal "Zombie" Bedrijven (geschat) in Nederland	Totale Schuld (geschat) in miljarden euro's
2010	500	25
2015	750	40
2020	1200	70
2023	1500+	90+

De bovenstaande tabel geeft een indicatie van de toename van het aantal ‘zombillion’ bedrijven en hun totale schuldenlast in Nederland. De cijfers zijn schattingen, aangezien het definiëren van een ‘zombillion’ bedrijf complex is, maar ze illustreren duidelijk de groeiende omvang van dit probleem.

De Impact op de Economie

De aanwezigheid van ‘zombillion’ bedrijven heeft een aanzienlijke impact op de economie. Ten eerste belemmeren ze de productiviteitsgroei door kapitaal en arbeid vast te houden in niet-productieve sectoren. Ten tweede onderdrukken ze de concurrentie, waardoor gezonde bedrijven worden benadeeld en de innovatie wordt geremd. Ten derde vormen ze een bedreiging voor de financiële stabiliteit, aangezien hun faillissement een domino-effect kan veroorzaken in de financiële sector. De langetermijneffecten van het voortbestaan van ‘zombillion’ bedrijven zijn dan ook potentieel zeer schadelijk voor de economie als geheel.

Verstoring van de Markt

Door de kunstmatige ondersteuning van niet-levensvatbare bedrijven, wordt de markt verstoord en wordt een eerlijke concurrentie ondermijnd. Gezonde bedrijven die wel in staat zijn om winst te genereren en te innoveren, worden gedwongen om te concurreren met bedrijven die eigenlijk failliet zouden moeten zijn. Dit leidt tot een downward spiral, waarbij de winstmarges worden verlaagd en de investeringen worden afgeremd. Uiteindelijk resulteert dit in een lagere economische groei en een verminderde koopkracht.

• Verminderde productiviteitsgroei door kapitaalallocatie naar minder-efficiënte bedrijven.
• Onderdrukking van innovatie door gebrek aan concurrentie.
• Toename van de risico's in de financiële sector.
• Vertekend concurrentiebeeld op de markt.
• Afname van investeringen in gezonde bedrijven.

Deze punten illustreren de negatieve spiraal die ontstaat door het in leven houden van bedrijven die eigenlijk niet levensvatbaar zijn. Een gezonde economie vereist dat bedrijven op basis van hun eigen verdiensten en concurrentiekracht kunnen overleven en groeien.

Identificatie van ‘Zombillion’ Bedrijven

Het identificeren van ‘zombillion’ bedrijven is geen eenvoudige taak. Er is geen eenduidige definitie van een ‘zombillion’ bedrijf, maar er zijn wel een aantal indicatoren die kunnen worden gebruikt om ze te identificeren. Deze indicatoren omvatten onder meer een lage winstgevendheid, een hoge schuldenlast, een afname van de omzet en een gebrek aan investeringen in onderzoek en ontwikkeling. Het is belangrijk om te benadrukken dat het bezitten van één of twee van deze kenmerken niet noodzakelijkerwijs betekent dat een bedrijf een ‘zombillion’ bedrijf is, maar een combinatie van deze factoren kan een sterke indicatie zijn.

Financiële Ratio's als Indicatoren

Verschillende financiële ratio's kunnen worden gebruikt om de financiële gezondheid van een bedrijf te beoordelen en te bepalen of het potentiëel een ‘zombillion’ bedrijf is. De interestdekking ratio, bijvoorbeeld, meet de mate waarin een bedrijf in staat is om de rente op zijn schulden te betalen. Een lage interestdekking ratio kan een teken zijn dat een bedrijf moeite heeft om aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Andere relevante ratio's zijn de debt-to-equity ratio, de return on assets (ROA) en de return on equity (ROE). Het is echter belangrijk om deze ratio's te interpreteren in de context van de specifieke sector en de economische omstandigheden.

1. Beoordeel de interestdekking ratio: Een ratio onder de 1 duidt op problemen met het betalen van rente.
2. Analyseer de debt-to-equity ratio: Een hoge ratio wijst op een hoge schuldenlast.
3. Bereken de return on assets (ROA): Een lage ROA suggereert inefficiënt gebruik van activa.
4. Bekijk de return on equity (ROE): Een lage ROE duidt op een lage winstgevendheid voor aandeelhouders.
5. Onderzoek de cashflow: Een negatieve cashflow is een waarschuwingssignaal.

Het systematisch analyseren van deze financiële ratio's kan helpen om ‘zombillion’ bedrijven te identificeren en de risico's die ze vormen te beoordelen.

De Rol van Overheden en Centrale Banken

Overheden en centrale banken spelen een cruciale rol bij het aanpakken van het probleem van ‘zombillion’ bedrijven. Zij kunnen maatregelen nemen om het toekennen van krediet aan zwakke bedrijven te ontmoedigen, de regelgeving op het gebied van faillissementen te verscherpen en de financiële stabiliteit te waarborgen. Het is echter belangrijk om te beseffen dat er geen eenvoudige oplossing is voor dit probleem. Een te drastische aanpak kan leiden tot een recessie, terwijl een te laks beleid de risico's van een financiële crisis kan vergroten. Een evenwichtige aanpak is noodzakelijk, waarbij rekening wordt gehouden met de potentiële gevolgen van elk beleid.

Toekomstige Ontwikkelingen en Risico's

De toekomst van ‘zombillion’ bedrijven is onzeker. De huidige lage rentevoeten en de overvloedige liquiditeit creëren een klimaat dat hun voortbestaan bevordert, maar een stijging van de rentevoeten of een verandering in het economische klimaat kan hun positie snel verslechteren. Het is van cruciaal belang dat overheden en centrale banken proactief actie ondernemen om de risico's die deze bedrijven vormen te minimaliseren en een gezonde economische groei te bevorderen. De langere termijn implicaties van het in leven houden van bedrijven die inherent niet levensvatbaar zijn, kunnen leiden tot structurele problemen in de economie en de financiële markten, die veel moeilijker te herstellen zijn dan een tijdelijke economische neergang.

De potentiele impact van technologische disruptie en veranderende consumentenvoorkeuren kan de uitdagingen voor ‘zombillion’ bedrijven verder vergroten. Bedrijven die niet in staat zijn om zich aan te passen aan de nieuwe realiteit, zullen uiteindelijk ten onder gaan. Het is daarom essentieel dat overheden en centrale banken een beleid voeren dat innovatie en concurrentie bevordert, zodat gezonde bedrijven kunnen floreren en de economie kan groeien.